این بار مورچه ها الگوی انسانها میشوند ! ” بخش نخست “

1
مورچه ها

این بار مورچه ها الگوی انسانها میشوند ! " بخش نخست " : مطالعات نشان داده که مورچه ها حشراتی اجتماعی هستند که به صورت جمعی زندگی می کنند و رفتار آنها بیشتر در جهت بقاء جمعیت کل است تا درجهت بقاء یک جزء از آن . یکی از مهمترین و جالبترین رفتار مورچه ها ، رفتار آنها برای یافتن غذا است و بویژه چگونگی پیدا کردن کوتاهترین مسیر میان منابع غذایی و آشیانه . این نوع رفتار مورچه ها دارای نوعی هوشمندی جمعی است که اخیرا مورد توجه دانشمندان قرار گرفته است .
زندگی جمعی مورچگان به این صورت است که هر مورچه کاری ساده و مشخص انجام می دهد و در نهایت این رفتارهای ساده مورچه ها منجر به یافتن کوتاه ترین مسیر می شود. ویژگی مشترک آنها اینست که تک تک مورچه ها کاری ساده و گاهی بدون نظم انجام می دهند اما نتیجه کارشان حرکتی منظم و پیچیده است بدون هیچ گونه هدایت خارجی، هر مورچه در سرتاسر این حرکت از هیچ جا کنترل نمی شود و حرکت کاملا خودسازمان ده است و هر عنصر که در اینجا یعنی هر مورچه الگوریتمی ساده را انجام می دهد اما نتیجه کار الگوریتمی پیچیده است.

مورچه ها

ساخت آشیانه و تمیز کاری لانه توسط مورچه ها
ساخت آشیانه به این شکل است که ابتدا صدها مورچه به شکل تصادفی به این طرف و آن طرف می روند. هر مورچه به محض رسیدن به فضایی که کمی بالاتر ازسطح زمین قرار دارد شروع به ترشح بزاق می کند و خاک را به بزاق خود آغشته میکند و بدین ترتیب گلوله های خاکی آغشته به بزاق می سازد. حال اگر مورچه ای دیگر بیاید باز هم با ساختن خاک آغشته به بزاق تپه را بلند تر می کند.

در صورتی که کنار تپه ساخته شده تپه دیگری نباشد مورچه آن تپه را رها می کند و اگر کنارش تپه دیگری باشد مورچه ها شروع به وصل کردن تپه ها به هم می نمایند و آشیانه آنها به همین ترتیب ساخته می شود. با اینکه این رفتار تصادفی به نظر میرسد ، اما نتیجه این رفتار منظم و هدفمند است.
تفاوت هوشمندی اجتماعی انسان با هوشمندی جمعی (کلونی) مورچه ها را درهمین رفتار ساخت لانه  می توان مشاهده نمود.  به عنوان مثال کارگران ساختمانی را اگر در نظر بگیریم کاملا بر اساس یک طرح از پیش تعیین شده عمل می کنند در حالی که رفتار اول مورچه ها کاملا تصادفی است. علاوه بر این ارتباط بین کارگران ساختمانی مستقیم و از طریق کلمات و غیره است، ولی بین مورچه ها هیچ نوع ارتباط کلامی وجود ندارد و آنها تنها به صورت غیر مستقیم و از نشانه ها با هم در تماسند. این رفتار را  Stigmergy می نامند. یعنی رفتاری که هماهنگی بین عناصر را تنها از طریق تغییرات ایجاد شده ممکن می سازد.

مثالی دیگر از Stigmergy را می توان در جمع کردن آشغال توسط مورچه ها مشاهده کرد، مورچه ها آشغال ها ویا غذای پراکنده درسطح لانه را جمع آوری و در یک یا چند جا کپه می کنند این کار به این ترتیب عملی می شود: هر مورچه شروع به گردش به صورت دلخواه و بی هدف در سطح لانه می کند، اگر مورچه به یک تکه آشغال برخورد کرد آن را بر می دارد، مورچه به گردش تصادفی خود ادامه می دهد، اگر مورچه به یک تکه آشغال دیگررسید تکه قبلی را در کنار آن قرار می دهد، و باز به گردش خود ادامه می دهد، بعد از مدتی مشاهده می شود که آشغال ها در گوشه کنار لانه کپه شده اند.

جالب بود ؟ منتظر قسمت دوم باشید ، قسمت دوم فردا برای شما عزیزان منتشر خواهد شد.

نویسنده : محمد صادق گرشاسبی

منبع : مجله جوان امروز

شما می توانید جذاب ترین اخبار و مقالات دنیای تکنولوژی را در کانال تلگرام زوم تک دنبال کنید. برای عضویت در این کانال، اینجا کلیک کنید.

1 نظر

ارسال نظر

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.